Tłumaczenie norm w dokumentach firmowych

W języku polskim zwykło się mówić, że coś „odbiega od normy” albo jest „zgodne z normą”. W komunikacji potocznej to słowo oznacza ustaloną, ogólnie przyjętą zasadę, która jest akceptowalna przez większość społeczeństwa. Natomiast w języku specjalistycznym to termin o określonym znaczeniu, istotnym dla przedsiębiorcy.

Norma czyli rodzaj dokumentu…

…który wprowadza standardy dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie usług, badań, produkcji czy stosowanej technologii, a ich zasięg działania może być ograniczony do jednego przedsiębiorstwa lub odnosić się do danego kraju, a nawet grupy państw.

Wyróżniamy dwa rodzaje norm: techniczne (stosowane w gospodarce, nieobowiązkowe) i techniczno-prawne (również mające zastosowanie w gospodarce, ale których przestrzeganie jest wymagane — za brak stosowania się do nich grożą sankcje karne).

Skoro normy to wytyczne tak ważne z punktu widzenia osób prowadzących działalność gospodarczą, kto je określa?

Organizacje wyznaczające normy dla gospodarki

Instytucji normalizacyjnych jest sporo, ale z tych najbardziej popularnych z pewnością o uszy obiły Ci się takie skróty jak ISO czy W3C. Pierwszy oznacza Międzynarodową Organizację Normalizacyjną (ang. International Organization for Standardization) a drugi World Wide Web Consortium. ISO zrzesza krajowe organizacje normalizacyjne, a W3C zajmuje się opracowywaniem standardów dla stron www.

Na naszym gruncie działa Polski Komitet Normalizacyjny (PKN), powołany jeszcze w 1924 roku. To on odpowiada za przestrzeganie tak zwanej Polskiej Normy (PN), a więc wytycznych o zasięgu krajowym zgodnie z ustawą o normalizacji z 12 września 2002 roku.

Uf, tyle teorii, a teraz przejdźmy do bardziej praktycznych kwestii. Jako przedsiębiorca musisz stosować się do norm adekwatnych do rodzaju prowadzonej przez Ciebie działalności i to nie tylko tych obowiązujących w Polsce, ale również na terytorium Unii Europejskiej. Te zaś są publikowane w trzech oficjalnych językach: angielskim, francuskim i niemieckim. Niestety to wcale nie oznacza, że każdy dokument jest od razu tłumaczony na język polski.

Kto tłumaczy normy?

Tłumaczenie norm z języka angielskiego na polski nie należy do obowiązków organizacji normalizujących (PKN zleca przekład tylko części z nich), a tymczasem jest ono potrzebne, ponieważ wiele norm polskich odwołuje się do tych napisanych w obcych językach. W takich przypadkach przedsiębiorcom pozostaje zwrócenie się do PKN z prośbą o udostępnienie treści dokumentu i opłacenie jego tłumaczenia przez tę instytucję.

Istnieje co prawda możliwość przetłumaczenie normy we własnym zakresie (o samym procesie tłumaczeniu dokumentów pisaliśmy w artykule Tłumaczenie dokumentów dla sklepu internetowego), jednak na stronie PKN znajdziemy informację, że takie treści podlegają ochronie na mocy ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Oznacza to, że tłumaczenie możesz jedynie wykonać na własny użytek i nie posiada ono statusu oficjalnego dokumentu.

Istnieje jeszcze inna droga — tłumaczenie normy na język polski wykonane zewnętrznie można zgłosić do PKN z prośbą o jego normalizację i wprowadzenie jako obowiązującego, co również wiąże się z poniesieniem kosztów. Wszelkie informacje dotyczące tego procesu znajdziesz na stronie www.pkn.pl.